Τι είναι το ηλεκτρονικό εμπόριο;

Το «ηλεκτρονικό εμπόριο» είναι ένας όρος που ακούγεται ολοένα και περισσότερο. Υπόσχεται στους ηλεκτρονικούς εμπόρους αλλά και στους καταναλωτές κέρδη και ταχύτητα, καλύτερες τιμές και ευκολία συναλλαγών.

Αν θέλαμε να δώσουμε κάποιον ορισμό για το τι ακριβώς είναι το ηλεκτρονικό εμπόριο, θα μπορούσαμε απλώς να πούμε πως είναι η ηλεκτρονική μορφή των εμπορικών συναλλαγών, χωρίς να χρειάζεται να χρησιμοποιήσει κανείς τα παραδοσιακά μέσα επικοινωνίας και παρουσίασης των προϊόντων.

Η μεγάλη καινοτομία του ηλεκτρονικού εμπορίου έγκειται στο γεγονός πως καταργεί εντελώς τους μεσάζοντες μεταξύ πελάτη-πωλητή. O Bill Gates υποστηρίζει πως «το ηλεκτρονικό εμπόριο ήρθε για να εξαφανίσει τους μεσάζοντες».

Ποιες είναι όμως οι απαιτήσεις για να εισχωρήσει κανείς στον κόσμο του ηλεκτρονικού εμπορίου;

Το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να διερωτηθεί ο μελλοντικός ηλεκτρονικός έμπορος είναι «Mου χρειάζεται το ηλεκτρονικό κατάστημα; Σε τι μπορεί να με βοηθήσει;».

Η απάντηση έχει να κάνει περισσότερο με τις ανάγκες της επιχείρησης του εμπόρου και πολύ λιγότερο με τις οικονομικές του δυνατότητες γιατί το να «στήσει» κανείς το ηλεκτρονικό του μαγαζί σε κάποιο server του Διαδικτύου και να αρχίσει το ηλεκτρονικό αλισβερίσι, δεν είναι καθόλου ακριβό σε σχέση με τα κέρδη που μπορεί να του αποφέρει.

Οι οφειλές που ταυτόχρονα αποτελούν και τα κίνητρα για το μελλοντικό ηλεκτρονικό έμπορο είναι:

-Παγκόσμια αγορά

Δεν υπάρχουν γεωγραφικοί περιορισμοί αφού μπορεί να ψωνίσει κανείς από οποιοδήποτε μέρος του κόσμου.

-Μεγάλα κέρδη

Από τη στιγμή που μπορείτε να πουλήσετε τα προϊόντα σας σε περισσότερους πελάτες ανά τον κόσμο, λογικό είναι να υπάρχει και μεγαλύτερος τζίρος για την επιχείρηση.

-Παρουσίαση των προϊόντων σας

Εκατομμύρια μάτια και πιθανοί πελάτες θα δουν τι είδους προϊόντα προσφέρετε είτε είναι δικής σας παραγωγής είτε κάνετε μεταπώληση. Εννοείτε πως τις περισσότερες φορές μαζί με το ηλεκτρονικό κατάστημα υπάρχει και παρουσίαση της επιχείρησης, πράγμα που σημαίνει και δωρεάν διαφήμιση γι' αυτόν.

-Άμεση επικοινωνία με όλο τον κόσμο

Επικοινωνία σε δευτερόλεπτα αφού μπορείτε με e-mail, δωμάτια συζητήσεων αλλά και on line πωλητές να έρθετε σε επαφή με τους πελάτες σας, τους προμηθευτές σας και όσους συναλλάσσονται με το ηλεκτρονικό σας κατάστημα.

Προσωπικά πιστεύουμε πως με σωστές επενδύσεις, κινήσεις και γενικότερα επιλογές από τον επιχειρηματία, ένα ηλεκτρονικό κατάστημα μπορεί να του προσφέρει κέρδη και έσοδα που δε θα είχε με τη χρήση του συμβατικού εμπορίου. Υπάρχουν, βέβαια, πάντα και κάποιοι παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για να αποφεύγεται το ρίσκο:

-Πελάτες

Παράγοντας πρώτος και σημαντικότερος, οι πελάτες! Όπως και στις πρόσωπο με πρόσωπο συναλλαγές, και εδώ έχουμε να κάνουμε με διαφορετικούς ανθρώπους και τις ανάγκες τους, τις οποίες εμείς πρέπει να καλύψουμε. Εδώ προστίθεται ακόμα ένα πρόβλημα σε σχέση με τους πελάτες μας. Δεν τους βλέπουμε             και δεν τους γνωρίζουμε προσωπικά. Τι σημαίνει αυτό;

Απλούστατα αναρωτηθείτε πόσες φορές πήγατε, για παράδειγμα, σε ένα κατάστημα ρούχων ή υποδημάτων και ενώ θέλατε να αγοράσετε κάποιο συγκεκριμένο μπλουζάκι ή παπούτσια που είχατε στο νου σας, σας έπεισε ο πωλητής να αγοράσετε κάτι άλλο που σας επέδειξε αυτός!

Επίσης, το επίφοβο της κατάστασης από την πλευρά του εμπόρου είναι το πρόσωπο με το οποίο συναλλάσσεται να μην είναι πραγματικό. Γιατί ας μην ξεχνάμε το «In the Internet nobody knows you are a dog», δηλαδή ότι ποτέ δεν μπορείς να είσαι σίγουρος πως αυτός που βρίσκεται από την άλλη πλευρά του monitor είναι αυτός που δηλώνει ότι είναι.

-Ασφάλεια

Αν και υπάρχουν αρκετά πρωτόκολλα για ασφαλείς συναλλαγές μέσω Internet, κανείς δεν είναι 100% σίγουρος ότι τα στοιχεία της πιστωτικής στην οποία έγινε μια παραγγελία ανήκουν όντως στον πραγματικό της κάτοχο. Κατά γενική ομολογία όμως οι περισσότεροι πωλητές και αναλυτές συμφωνούν πως οι συναλλαγές είναι λιγότερο επικίνδυνες στο Διαδίκτυο, παρά στην πραγματική ζωή όπου εγκυμονούν περισσότεροι εξωτερικοί παράγοντες.

Οι μεγαλύτεροι browsers υποστηρίζουν το πρωτόκολλο SSL (Secure Sockets Layer) που κάνει πιο ασφαλή την εισαγωγή των στοιχείων μας με τη χρήση κρυπτογραφικών κλειδιών που σπάνε υπερβολικά δύσκολα. Οι περισσότεροι θα έχετε δει κάποιες διευθύνσεις που αρχίζουν από «https:» αντί για «http:» και εμφανίζουν μια κλειδαριά στον browser μας. Αυτές οι διευθύνσεις δηλώνουν ένα secure server.

Το γνωστό ρητό πάντως λέει πως «ό,τι κλειδώνει, ξεκλειδώνει» και αυτό έχει αποδειχτεί αρκετές φορές, αλλά σίγουρα πιο εύκολα μπορούν να σας κλέψουν το πορτοφόλι από την τσέπη σας παρά να κάνουν κάποια απάτη με τα υποκλεμμένα στοιχεία σας μέσω του Διαδικτύου.

Μεγάλες επενδύσεις; Όχι ευχαριστώ!

Δε χρειάζονται δεκάδες εκατομμύρια επενδύσεων για τη δημιουργία φανταχτερών ηλεκτρονικών καταστημάτων, εκτός και αν μιλάμε για τεράστια γκάμα προϊόντων ή για τα γνωστά μας πολυκαταστήματα (malls) όπου στεγάζονται πολλά καταστήματα κάτω από κοινή στέγη (π.χ. http://www.shopping.pathfinder.gr, http://www.oops.gr, http://www.open24.gr, http://www.openshop.gr, http://www.wiz.gr, http://www eshops.e-one.gr, http://www.myshops.gr, http://www.homeshop.gr κ.λπ.). Καταστήματα με συγκεκριμένες κατηγορίες ειδών και λίγα είδη μπορούν με λίγα χρήματα να έχουν πάρα πολύ μεγάλο κέρδος με ελάχιστα έξοδα. Αυτό που χρειάζεται είναι εύκολη και γρήγορη πλοήγηση στο e-shop (ηλεκτρονικό κατάστημα), ώστε να μη χάνετε ή κουράζεται ο επισκέπτης, καλές τιμές, γρήγορη και ασφαλής εξυπηρέτηση, αποστολή και διαφήμιση σε περιοδικά πληροφορικής και Internet, αλλά και σε διαφημιστικές καμπάνιες σε γνωστά ελληνικά και ξένα sites του Διαδικτύου.

Από τις πιο επιτυχημένες e-επιχειρασεις θα λέγαμε πως είναι αυτές που κάνουν μεταπώληση ή διανομή των προϊόντων μέσα από τα ηλεκτρονικά τους καταστήματα, χωρίς να υπάρχουν παράλληλα «φυσικά» καταστήματα. Χρησιμοποιώντας τις δυνατότητες του Διαδικτύου προβάλλουν τα προϊόντα σε ένα τεράστιο κοινό κι ανάλογα με τις παραγγελίες καθορίζουν και την πολιτική stock της αποθήκης, ελαχιστοποιώντας έτσι την πιθανότητα να «τους μείνουν κάποια προϊόντα στο ράφι.

Ένα από αυτά είναι το πασίγνωστο e-shop.gr που έχει καταφέρει να αγαπηθεί από χιλιάδες αγοραστές που βρίσκουν τα προϊόντα που τους ενδιαφέρουν γρήγορα και σε πολύ καλές τιμές, και σίγουρα έχει κέρδη αφού ουσιαστικά μεταπωλεί προϊόντα και γλιτώνει όλα τα έξοδα (ενοίκια, προσωπικό, μεταφορικά, φύρα, stock, άλλα πάγια έξοδα κ.λπ.).

Μην ξεχνάμε πως και το AMAZON (http://www.amazon.com), που είναι το πιο γνωστό ηλεκτρονικό κατάστημα στον κόσμο και αυτό που έφερε την επανάσταση στα e-shops, χρησιμοποιεί και αυτό τη μέθοδο του μεταπωλητή.

Πολύ επιτυχημένα ηλεκτρονικά καταστήματα είναι επίσης τα Prom.gr (http://www.prom.gr) της ΠΡΟΜΟΤΑ Hellas και το plaisio.gr (http://www.plaisio.gr) της αλυσίδας καταστημάτων ΠΛΑΙΣΙΟ, τα οποία και καταφέρνουν να έχουν έναν αρκετά υψηλό τζίρο, ανάλογο του ύψους της επένδυσης που έγινε για τη δημιουργία και τη διαφήμιση τους.

Πώς μπορεί κανείς να αποκτήσει ηλεκτρονικό κατάστημα

Υπάρχουν αρκετές λύσεις για να αποκτήσει κανείς ένα ηλεκτρονικό κατάστημα. Μια από αυτές είναι η αγορά εξειδικευμένων προγραμμάτων όπως τα ecBuilder, StoreBot, MyStore, EZ-Mall, SmartStore, SoftCart και πάρα πολλά άλλα.

Δεύτερη λύση είναι οι έτοιμες web εφαρμογές που προσφέρουν αρκετά ελληνικά και ξένα sites για τη δημιουργία και διαχείριση ενός ηλεκτρονικού καταστήματος. Ενδεικτικά αναφέρουμε:

Ελληνικά

http://www.internetq.net/shopper.php

http://www.emporos.gr

http://www.allweb.gr

http://www.easycommerce.gr

http://www.commercekey.gr

http://www.virtual.gr/commerce.htm

http://www.e2b.gr/ecommerce.htm

http://www.northlink.gr/main.html

http://www.instore.gr/indexgr.htm

http://www.openshop.gr

Στο εξωτερικό

http://store.yahoo.com

http://www.onecommerce.net

http://www.bizland.com

http://www.freemerchant.com

Η τρίτη και, ίσως, πιο ακριβή λύση είναι να προσλάβετε ομάδα προγραμματιστών για να σας φτιάξει το δικό σας ηλεκτρονικό κατάστημα προσαρμοσμένο στα μέτρα σας, με σαφές πλεονέκτημα ότι το αποτέλεσμα θα είναι όπως ακριβώς το έχετε φανταστεί και δε θα χρησιμοποιεί τυποποιημένες σελίδες, σχεδιασμό ή πλοήγηση.

Όποια λύση και αν διαλέξετε πρέπει να γνωρίζετε πως οι τιμές ξεκινούν από δωρεάν (!) μέχρι και αρκετές χιλιάδες ή εκατομμύρια δραχμές.

Σε γενικές γραμμές, μια μικρή επιχείρηση μπορεί να αποκτήσει φιλοξενία, παρουσία και ηλεκτρονικό κατάστημα στο Διαδίκτυο με τιμές που αρχίζουν από 180.000 το χρόνο.

Μια ενδεικτική περίπτωση δημιουργίας ενός Δικτυακού καταστήματος

Μια απλή κι εύκολη λύση για άμεση on line παρουσία της επιχείρησης σας στο Διαδίκτυο είναι το http://store.yahoo.com που δίνει τη δυνατότητα στο χρήστη να δημιουργήσει το δικό του e-shop μέσα από τον browser του.

Αφού γίνει αυτό, ο on line, πλέον, επιχειρηματίας αποκτά τη διεύθυνση http://store.yahoo.com/onoma και είναι έτοιμος να πραγματοποιήσει την πρώτη του πώληση. Η στέγαση του ηλεκτρονικού καταστήματος γίνεται εξ ολοκλήρου στο Yahoo! ενώ οι τιμές για κάθε λύση κυμαίνονται σε λογικά πλαίσια ανάλογα με το μέγεθος του ηλεκτρονικού καταστήματος (π.χ. για μέχρι και 50 προϊόντα η τιμή ανέρχεται σε 100 δολάρια το μήνα, ενώ για μέχρι και 1.000 προϊόντα η τιμή είναι 300 δολάρια).

Στο ελληνικό web, ένας πολύ εύκολος και ελκυστικός τρόπος για να δραστηριοποιηθεί κάποιος επιχειρηματίας και στο Διαδίκτυο, είναι η νέα υπηρεσία OPEN SHOP (http://www.openshop.gr) που άνοιξε πρόσφατα. Η υπηρεσία αυτή είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας των εταιρειών ΟΤΕnet και HUB. Οι δύο εταιρείες συνεργάστηκαν για να παρουσιάσουν το OPEN SHOP που δίνει τη δυνατότητα σε κάθε εταιρεία να προχωρήσει άμεσα και γρήγορα στην on line κατασκευή και διαχείριση του ηλεκτρονικού της καταστήματος. H υπηρεσία αυτή συνεργάζεται με την ηλεκτρονική Τράπεζα WinBank και την εταιρεία ταχυμεταφορών Speedex. Επιπροσθέτως, η υπηρεσία OPEN SHOP αποτελεί -εκτός από μια εφαρμογή ηλεκτρονικού εμπορίου- και ένα ολοκληρωμένο εμπορικό πάρκο, το οποίο συγκεντρώνει και προβάλλει κάτω από μια κοινή στέγη τους εμπορικούς οργανισμούς που συνεργάζονται μαζί του.

Όλα σε ένα; Shopping @ Pathfinder.gr!

Κάποιοι που προφανώς εμμένουν στον παραδοσιακό τρόπο αγορών θα μπορούσαν να πουν πως από το ηλεκτρονικό εμπόριο απουσιάζει η άμεση επαφή πελάτη και καταστηματάρχη, η λεγόμενη «βόλτα στις βιτρίνες» που πολλές φορές κάνουμε με σκοπό να «χαζέψουμε» προϊόντα αλλά και να συγκρίνουμε τιμές. Κι όμως, στο ηλεκτρονικό εμπόριο μια βόλτα στις «βιτρίνες» είναι μια πολύ πιο απλή υπόθεση (δε χρειάζεται να βγεις καν από το σπίτι σου) μια και βρίσκεις τα πάντα μπροστά στην οθόνη σου.

Όσο για τη σύγκριση τιμών, οι ειδικοί έχουν φροντίσει και γι' αυτό. Πολλές υπηρεσίες του ξένου Διαδικτύου συγκρίνουν τις τιμές ενός και μόνο προϊόντος σε διάφορα ηλεκτρονικά καταστήματα, βρίσκοντας έτσι αυτό που συμφέρει περισσότερο.

Στην Ελλάδα αυτό γίνεται στο http://www.shopping.pathfinder.gr το οποίο αναλαμβάνει να βρει την πιο συμφέρουσα τιμή για το συγκεκριμένο προϊόν που ζητάμε, στο κατάλληλο e-shop.

Μια ανάλογη υπηρεσία του εξωτερικού είναι αυτή του http://www.pricescan.com.

Νούμερα

- Ο τζίρος από την on line πώληση εισιτηρίων (για ταξίδια με αεροπλάνο, πλοίο κ.λπ. αλλά και για διασκέδαση) ανήλθε το 1997 σε 475 εκατομμύρια δολάρια, ενώ το 2001 αναμένεται να φτάσει στο 1 τρις δολάρια.

- Σε παγκόσμιο επίπεδο οι on line αγορές θα ανέλθουν σε ποσό 69 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2005, σε σύγκριση με τα 22 δις δολάρια του έτους 2000.

- Στη Βρετανία κατά το έτος 2000 οι on line συναλλαγές αντιπροσώπευσαν το 2% του συνολικού αριθμού συναλλαγών, με τζίρο που έφτασε τα 57 εκατομμύρια αγγλικές λίρες.

- Ο τζίρος του B2B ηλεκτρονικού εμπορίου αναμένεται να φτάσει τα 7,30 τρις δολάρια μέχρι το έτος 2004.

- Σύμφωνα με δηλώσεις του διευθυντή marketing της ΟΤΕnet Ν. Σταυρακάκη, ο τζίρος από το ηλεκτρονικό εμπόριο στην Ελλάδα μπορεί να φτάσει α και να ξεπεράσει τα 100 δις δραχμές πριν το έτος 2003.

- Από το Μάιο του 1999 το ηλεκτρονικό κατάστημα της ΠΛAIΣIO Computers έχει δεχτεί πάνω από 1 εκατομμύριο επισκέπτες, ενώ το μέγεθος των πωλήσεων ξεπερνά τα 400 εκατομμύρια δραχμές.

Πληρώνοντας με πλαστικό χρήμα